Tranh chấp về đất đai và thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai

Để giải quyết các vấn đề tranh chấp đất đai, nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật. Các quy định về tranh chấp được thể hiện rõ trong luật đất đai 2013 và các nghị định, thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai. Vậy các quy định liên quan tới tranh chấp đất đai  thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây của meeyland nhé.

Tìm hiểu thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai

Khái niệm về tranh chấp đất đai

Trước khi tìm hiểu thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai , chúng ta cần hiểu rõ về khái niệm này. Khái niệm về tranh chấp đất đai được quy định rõ ràng tại luật đất đai 2013. Cụ thể, theo khoản 24 điều 4 luật đất đai 2013, tranh chấp đất đai được hiểu là tranh chấp về quyền hoặc nghĩa vụ của người sử dụng đất, giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.

Theo khái niệm nay, đối tượng của tranh chấp đất đai không phải là quyền sở hữu đất. Đồng thời, các chủ thể tham gia tranh chấp đất đai không phải là chủ thể có quyền sở hữu đất mà tranh chấp chỉ xảy ra với các lĩnh vực liên quan tới quyền và nghĩa vụ. Đây là điều dễ hiểu, bởi theo quy định của hiến pháp năm 2013: “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện và quản lý”. Vì thế, trong tranh chấp đất đai, không bên nào có quyền sở hữu đất mà chỉ có quyền sử dụng. 

Có mấy dạng tranh chấp đất đai?
Có mấy dạng tranh chấp đất đai?

Các dạng tranh chấp đất đai

Sau khi đã tìm hiểu về khái niệm tranh chấp đất, chúng ta cần hiểu rõ các dạng tranh chấp đất đang có hiện nay. Chỉ khi hiểu rõ về tranh chấp đất đai, chúng ta mới có thể hiểu và áp dụng thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai hiệu quả nhất.

Tranh chấp đất đai được chia thành 3 dạng:

  • Tranh chấp về quyền sử dụng: đây là tranh chấp giữa hai hay nhiều bên về việc ai là người có quyền sử dụng hợp pháp mạnh đất đó. Thông thường, khi tranh chấp về quyền sử dụng, các vấn đề tranh chấp thường bao gồm: tranh chấp về ranh giới đất, tài sản là đất, gắn liền với các quan hệ ly hôn, thừa kế hoặc tranh chấp đòi lại đất…
  •  Tranh chấp về các quyền và nghĩa vụ phát sinh khi một trong các bên tham gia tranh chấp sử dụng đất. Các tranh chấp này thường bao gồm tranh chấp khi thực hiện giao dịch dân sự về quyền sử dụng đất. Chẳng hạn như tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của các bên khi ký kết hợp đồng chuyển nhượng đất, tranh chấp khi cho thuê đất hoặc tranh chấp về bồi thường, giải phóng mặt bằng khi đất bị thu hồi…
  • Tranh chấp về mục đích sử dụng đất: so với 2 dạng trên, đây là dạng tranh chấp ít xảy ra hơn và dễ giải quyết hơn. Chẳng hạn như các tranh chấp về việc không xác định được mục đích sử dụng đất. 

Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai

Mọi tranh chấp về đất đai đều phải tuân thủ các quy trình bắt buộc. Trong đó, tất cả các tranh chấp phải được hòa giải tại UBND cấp xã nơi xảy ra tranh chấp. Đây là bước đầu tiên khi giải quyết tranh chấp đất đai. Nếu các bên tiến hành hòa giải thành công, tranh chấp sẽ được giải quyết và kết thúc. Nếu các bên không thể hòa giải, có thể giải quyết theo 1 trong 2 trường hợp sau:

Trước tiên cần hòa giải tại UBND xã
Trước tiên cần hòa giải tại UBND xã

Tranh chấp xảy ra khi đương sự không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ hợp pháp khác. 

Trong trường hợp này, tranh chấp sẽ được giải quyết bằng 1 trong 2 cách:

  • Thực hiện theo các thủ tục tố tụng: khởi kiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền. Nếu tranh chấp xảy ra giữa các cá nhân, tổ chức tại Việt Nam, thì sẽ được khởi kiện tại tòa án nhân dân cấp huyện nơi xảy ra tranh chấp. Nếu tranh chấp đất đai có yếu tố nước ngoài, các bên cần khởi kiện lên tòa án nhân dân tỉnh. 
  • Thực hiện theo thủ tục hành chính: đây là trường hợp tranh chấp giữa các hộ gia đình, cá nhân hoặc cộng đồng dân cư. Theo thủ tục hành chính sẽ được giải quyết bởi chủ tịch UBND Huyện. Nếu các bên đồng ý kết quả giải quyết thì tranh chấp kết thúc. Nếu hai bên không đồng ý thì thực hiện khiếu nại tới chủ tịch UBND tỉnh hoặc khởi kiện tại các tòa án nhân dân theo quy định của luật tố tụng hành chính. 
  • Ngoài ra, thủ tục hành chính còn được áp dụng với các bên tranh chấp có yếu tố nước ngoài. Chẳng hạn như tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài hoặc các doanh nghiệp nước ngoài. Với trường hợp này, chủ tịch UBND tỉnh sẽ tiến hành giải quyết. Nếu cái bên không đồng ý kết quả giải quyết thì cần khiếu nại tới Bộ trưởng bộ tài nguyên và môi trường hoặc khởi kiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền.
Nếu không thể hòa giải có thể khởi kiện tại tòa
Nếu không thể hòa giải có thể khởi kiện tại tòa

Tranh chấp xảy ra khi đương sự có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ hợp pháp khác. 

Với trường hợp này, các bên có thể trực tiếp khởi kiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền. Quy định sẽ được ghi rõ trong luật tố tụng dân sự. Thông thường, các tranh chấp có yếu tố nước ngoài sẽ được giải quyết tại tòa án nhân dân tỉnh. 

Tìm hiểu thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai

Hiện nay, nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật để giải quyết về tranh chấp đất đai. Chẳng hạn như luật đất đai, Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật đất đai… 

Trước đây, nhà nước đã ban hành thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai số 04/TTLN. Đây là thông tư liên ngành của TAND tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và tổng cục quản lý ruộng đất. Dù hiện nay, thông tư này đã được hủy bỏ, hết hạn sử dụng. Tuy nhiên, những quy định của nó vẫn còn những giá trị tham khảo cho đến ngày nay. 

Thông tư này đã quy định chi tiết về các vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết các vụ việc tranh chấp đất đai của tòa án nhân dân. Theo đó, tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết trong 4 trường hợp: 

  • Tranh chấp về nhà ở, các vật kiến trúc hay các tài sản gắn liền với đất
  • Yêu cầu đòi bồi hoàn hay thừa kế các thành quả lao động giúp tăng giá trị của đất hoặc các kết quả xây dựng có giá trị giúp giá đất tăng cao. Ngoài ra, yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế khi đất bị thu hồi cũng thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án.
  • Yêu cầu đòi bồi thường các thiệt hại do bị người khác xâm phạm tới quyền sử dụng đất.
  • Các tranh chấp về quyền thừa kế vườn cây, vật nuôi, thủy hải sản hoặc các tài sản gắn liền với đất được giao để sản xuất, kinh doanh… Các bên có thể tranh chấp về quyền khai thác tài sản đó sau khi đất được chuyển giao. 
Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về giải quyết tranh chấp đất đai
Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về giải quyết tranh chấp đất đai

Đồng thời, thông tư cũng quy định về quan hệ phối hợp giữa ủy ban nhân dân và tòa án nhân dân trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan tới đất đai. Chẳng hạn như, UBND cần cung cấp các tài liệu địa chỉ hoặc tài liệu liên quan cho tòa án để xác định thiệt hại và mức bồi thường… 

Một số câu hỏi liên quan tới tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai thường xuyên xảy ra, vì thế, người dân thường có rất nhiều thắc mắc liên quan tới vấn đề này. Vậy đó là những câu hỏi nào? Hãy cùng tìm hiểu.

Thời hiệu khiếu nại quyết định hành chính về đất đai

Sau khi thực hiện hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND huyện, tỉnh… người dân có quyền khiếu nại về các quyết định hành chính này. Thời hiệu khiếu nại tối đa là 90 ngày kể từ thời điểm công bố quyết định hành chính. Các trường hợp sau đây có thể được kéo dài thời hạn khiếu nại, không cần khiếu nại theo đúng thời hạn:

  • Ốm đau
  • Thiên tai
  • Dịch bệnh
  • Đi công tác, học tập ở xa
  • Hoặc những trở ngại khách quan khác.

Đối với khiếu nại lần 2, thời hiệu khiếu nại là tối đa 30 ngày. Thời hạn này được tính kể từ thời điểm hết hạn giải quyết khiếu nại lần đầu do không được giải quyết hoặc được giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý. 

Thời gian khởi kiện giải quyết các tranh chấp liên quan tới đất đai

Theo bộ luật tố tụng dân sự 2015, thời hạn để đưa các vụ án tranh chấp đất đai ra xét xử là 01 tháng kể từ ngày có quyết định mở phiên tòa. Nếu có lý do chính đáng, thời gian sẽ được kéo dài là 02 tháng. 

Trước đó, các bên sẽ có thời hạn chuẩn bị xét xử tối đa là 06 tháng. Trong đó, đối với các vụ tranh chấp thông thường, thời hạn chuẩn bị là 04 tháng từ ngày thụ lý. Với các vụ án phức tạp hơn hoặc do thiên tai, bão lũ, tình trạng bất khả kháng, thời gian tối đa sẽ là 02 tháng. 

Thời gian khởi kiện giải quyết các tranh chấp liên quan tới đất đai
Thời gian khởi kiện giải quyết các tranh chấp liên quan tới đất đai

Án phí khi khởi kiện tranh chấp đất đai tại tòa án

Án phí sẽ được chia thành 2 trường hợp: với các tranh chấp liên quan tới đất đai không có giá ngạch và có giá ngạch. Trong đó, các tranh chấp dân sự liên quan tới đất đai không có giá ngạch có mức án phí là 300.000đ. Đối với tranh chấp dân sự có giá ngạch: 

  • Từ 6 triệu trở xuống: 300.000đ
  • Từ 6 – 400 triệu: 5% giá trị tài sản tranh chấp
  • Từ 400 – 800 triệu: 20 triệu + 4% phần giá trị vượt quá 400 triệu đồng. Chẳng hạn như tài sản trị giá 600 triệu thì án phí là 20 triệu + 4% của 200 triệu.
  • Từ 800 triệu – 2 tỷ đồng: 36 triệu + 3% phần giá trị vượt quá 800 triệu đồng.
  • Từ 2 – 4 tỷ: 72 triệu + 2% phần giá trị vượt quá 2 tỷ đồng
  • Trên 4 tỷ: 112 triệu + 0.1% phần giá trị vượt quá 4 tỷ đồng. 

Tranh chấp về đất đai là tranh chấp thường xuyên xảy ra trong cuộc sống hàng ngày. Có nhiều cách để giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, tất cả cần được hòa giải tại UBND xã. Các bên tranh chấp cần lưu ý vấn đề này để tránh sai sót trong quy trình, dẫn tới việc giải quyết tranh chấp kéo dài nhé. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về một số thông tin liên quan tới tranh chấp về đất đai và thông tư hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DOWNLOAD BẢNG GIÁ MỚI NHẤT 

VINHOMES THÀNH PHỐ THÔNG MINH

Vui lòng để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ lại ngay!